Binek otomobil gider kısıtlaması, işletmelerin binek araçlarına ilişkin kira, amortisman, ÖTV-KDV ve cari giderlerinin yalnızca kanunla belirlenen sınırlar içinde indirilmesine izin veren düzenlemedir. Dayanağı Gelir Vergisi Kanunu 40. madde ile Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ilgili hükümleridir; sınır tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.
Dört ayrı kısıtlama kalemi
Binek otomobillerde kısıtlama tek bir kural değil, birbirinden bağımsız dört sınırdan oluşur. Araç, girdiğiniz edinim şekline göre bu sınırları ayrı ayrı uygular ve indirilemeyen (KKEG) tutarları kalem kalem gösterir.
- Kiralama: aylık kira bedelinin ilgili yıl için belirlenen üst sınırı aşan kısmı indirilemez.
- ÖTV + KDV: aktifleştirilmeyip gider yazılan vergilerin yıllık üst sınırı aşan kısmı indirilemez.
- Amortisman: aracın ilk edinim bedelinin (ÖTV-KDV maliyete eklenmişse ayrı bir) üst sınırı aşan kısmına isabet eden amortisman indirilemez.
- Cari giderler: yakıt, bakım, sigorta, otopark gibi giderlerin en fazla %70’i indirilebilir; %30’u KKEG’dir.
Kimler kısıtlamaya tabi değildir?
Faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması ya da çeşitli şekillerde işletilmesi olan mükelleflerde, bu faaliyette kullandıkları araçlar kısıtlama dışındadır. Sürücü kursları, araç kiralama şirketleri ve galeriler bu kapsamda değerlendirilir.
Kısıtlama binek otomobillere özgüdür; ticari araç, kamyonet, minibüs gibi binek sayılmayan taşıtlar kapsam dışıdır. Ayrımda aracın gümrük tarife istatistik pozisyonu (GTİP) ve ruhsat bilgileri esas alınır.
Amortisman sınırı nasıl uygulanır?
Amortismanda sınır, aracın maliyet bedeline değil kanunda belirlenen üst tutara göre işler: üst tutarı aşan kısma isabet eden amortisman gideri KKEG olarak dikkate alınır. ÖTV ve KDV’nin maliyete eklenip eklenmemesi uygulanacak sınırı değiştirir; bu nedenle araçta ayrı alan olarak istenir.
Aracın satışında, önceki dönemlerde KKEG yazılan amortismanların satış kazancı hesabında dikkate alınması gerekir. Bu ayrıntı sıkça atlanır ve matrahın yüksek hesaplanmasına yol açar.
Mihsap ile araç giderlerinin takibi
Yakıt, bakım, sigorta ve kira faturaları yıl içinde çok sayıda belgeye dağılır. Mihsap bu belgeleri yapay zeka ile okuyup araç bazında sınıflandırır; böylece %70 kuralı ve üst sınır kontrolleri dönem sonunda tek tek belge aramaya gerek kalmadan yapılabilir.
Sık sorulan sorular
- Binek otomobil kira gideri sınırı her yıl değişir mi?
- Evet. Aylık kira üst sınırı, gider yazılabilen ÖTV-KDV sınırı ve amortismana esas bedel sınırları her yıl yeniden değerleme oranıyla artırılarak Gelir Vergisi Genel Tebliğleri ile duyurulur.
- Giderlerin %70 kuralı KDV’yi de kapsar mı?
- Gider kısıtlamasına tabi kısma isabet eden KDV indirim konusu yapılamaz; bu tutar da KKEG olarak dikkate alınır. Araç, gider tutarını esas alarak indirilemeyen kısmı gösterir.
- Finansal kiralama ile alınan araçta hangi sınır uygulanır?
- Finansal kiralamada araç aktifleştirildiği için kira sınırı değil, amortisman ve cari gider sınırları uygulanır.
- Sonuçlar resmî beyan yerine geçer mi?
- Hayır. Araç bilgilendirme amaçlıdır; sınır tutarlarının ilgili yıl tebliğinden teyidi ve nihai sorumluluk mükellef ile mali müşavirdedir.