Finansal gider kısıtlaması hesaplama kısaca şudur: dönem sonunda yabancı kaynak toplamı öz kaynak toplamını aşıyorsa, aşan kısma isabet eden finansman giderlerinin %10’u kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak matraha eklenir. Uygulamanın dayanağı Gelir Vergisi Kanunu 41/9 ve Kurumlar Vergisi Kanunu 11/1-i maddeleri ile 3490 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’dır. Aşağıdaki araca yabancı kaynak, öz kaynak ve finansman gideri tutarlarını girdiğinizde hesap adım adım açıklanır.
Finansal gider kısıtlaması nasıl hesaplanır?
Kısıtlama yalnızca dönem sonu bilançosunda yabancı kaynak toplamı öz kaynak toplamını aşan işletmeler için geçerlidir. Aşan kısmın yabancı kaynak toplamına oranı bulunur, bu oran gider veya maliyet olarak dikkate alınan finansman giderlerine uygulanır ve çıkan tutarın yürürlükteki oranı (%10) KKEG olarak beyannameye eklenir.
Örnek: yabancı kaynak 10.000.000 TL, öz kaynak 4.000.000 TL, finansman gideri 4.000.000 TL olsun. Aşan kısım 6.000.000 TL, aşan oran %60, kısıtlamaya esas gider 2.400.000 TL, KKEG ise 240.000 TL olur.
- Aşan kısım = Yabancı kaynak toplamı − öz kaynak toplamı
- Aşan oran = Aşan kısım ÷ yabancı kaynak toplamı
- Kısıtlamaya esas gider = Toplam finansman gideri × aşan oran
- KKEG = Kısıtlamaya esas gider × %10
“Finansal gider kısıtlaması” mı, “finansman gider kısıtlaması” mı?
Uygulamada her iki ifade de aynı düzenlemeyi anlatır. Mevzuattaki resmi adlandırma “finansman gider kısıtlaması” olmakla birlikte, mali müşavirler pratikte çoğunlukla “finansal gider kısıtlaması hesapla” şeklinde arama yapar. Bu sayfadaki araç her iki adlandırma için de aynı hesabı yapar.
Hangi giderler kapsama girer, hangileri girmez?
Faiz, komisyon, vade farkı, kâr payı, kur farkı ve benzeri adlarla yapılan gider ve maliyet unsurları kapsamdadır. Yatırımın maliyetine eklenen (aktifleştirilen) finansman giderleri kısıtlamaya tabi değildir; bu nedenle araçta ayrı bir alan olarak istenir.
Kredi kuruluşları, finansal kuruluşlar, finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketleri ile ödeme kuruluşları kısıtlama kapsamı dışındadır. Yatırım teşvik belgeli yatırımlara ilişkin kur farkı gibi özellikli durumlar için tebliğ açıklamaları dikkate alınmalıdır.
Dönemsellik ve geçici vergi
Kısıtlama, hesap dönemi sonundaki bilanço verilerine göre hesaplanır; ancak geçici vergi dönemlerinde de ilgili dönem sonu bilançosu esas alınarak uygulanır. Yıl içinde öz kaynak yapısı değişen işletmelerde dönemler arası fark oluşabileceğinden hesaplamanın her dönem tekrarlanması gerekir.
Mihsap ile veri hazırlığı
Kısıtlamanın doğru hesaplanması, finansman giderlerinin hesap planında doğru hesaplara ve doğru dönemlere kaydedilmesine bağlıdır. Mihsap; banka hareketlerini, kredi ve faktoring belgelerini yapay zeka ile okuyup sınıflandırarak bu ayrıştırmayı dönem kapanışından önce hazır hâle getirir.
Sık sorulan sorular
- Finansal gider kısıtlaması nasıl hesaplanır?
- Önce yabancı kaynak toplamından öz kaynak toplamı çıkarılır; bulunan aşan kısım yabancı kaynak toplamına bölünerek aşan oran bulunur. Bu oran toplam finansman giderine uygulanır ve sonucun %10’u kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak beyannameye eklenir.
- Finansal gider kısıtlaması ile finansman gider kısıtlaması aynı şey mi?
- Evet. Mevzuattaki resmi adı finansman gider kısıtlamasıdır; uygulamada finansal gider kısıtlaması olarak da anılır ve hesaplama aynıdır.
- Bu hesaplama aracı ücretsiz mi?
- Evet, Mihsap’ın finansal gider kısıtlaması hesaplama aracı ücretsizdir ve üyelik gerektirmez; sonuç yapay zeka tarafından adım adım açıklanır.
- Finansman gider kısıtlaması kimlere uygulanır?
- Bilanço esasına göre defter tutan ve dönem sonunda yabancı kaynak toplamı öz kaynak toplamını aşan gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine uygulanır. Kredi ve finans kuruluşları kapsam dışıdır.
- Oran her yıl değişir mi?
- Kanun oranın %10’a kadar belirlenmesine yetki verir; yürürlükteki Cumhurbaşkanı kararı ile oran %10’dur. Araçta oranı değiştirerek farklı senaryoları test edebilirsiniz.
- Kur farkı da kısıtlamaya tabi mi?
- Yabancı kaynak kullanımına bağlı olarak oluşan kur farkları kural olarak kapsamdadır; yatırımın maliyetine eklenen kısımlar ise kısıtlamaya tabi değildir.
- KKEG tutarı nereye yazılır?
- Hesaplanan tutar kurumlar veya gelir vergisi beyannamesinde kanunen kabul edilmeyen giderler satırında matraha eklenir; ticari kârdan indirilmiş hâlde bırakılmaz.